Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)

Bron: https://www.zorgwijzer.nl/faq/wmo

In het kort:

  • De Wmo helpt burgers om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te blijven wonen
  • Er zijn diverse voorzieningen, zoals begeleiding, huishoudelijke hulp of dagbesteding
  • Je kunt Wmo-hulp aanvragen via het Wmo-loket of sociale wijkteam van jouw gemeente


De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) regelt hulp en ondersteuning voor burgers, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen en deel kunnen blijven nemen aan de maatschappij.

Verschillende groepen komen in aanmerking voor een indicatie vanuit de Wmo, zoals ouderen, chronisch zieken en mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking.

Er zijn verschillende voorzieningen die kunnen geregeld worden vanuit de Wmo, zoals een boodschappendienst, begeleiding, huishoudelijke hulp, dagbesteding of Wmo-vervoer per regiotaxi.

Hoe kan ik ondersteuning vanuit de Wmo aanvragen?

Het aanvragen van hulp en ondersteuning vanuit de Wmo regel je via het Wmo-loket van jouw gemeente. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor uitvoering van de Wmo.

Heb je hulp nodig bij het aanvragen van hulp via de Wmo?

Dan kun je via de gemeente een onafhankelijke cliëntondersteuner inschakelen. Deze persoon helpt  je gratis met informatie en geeft advies bij het regelen van hulp en ondersteuning.

Stappenplan om hulp en ondersteuning vanuit de Wmo aan te vragen:

1. Melding maken

De eerste stap bij het aanvragen van hulp en ondersteuning is het maken van melding bij het Wmo loket van jouw gemeente. Bij de meeste gemeenten kun je online een formulier invullen voor de Wmo-aanvraag.

Na jouw aanmelding neemt iemand van de gemeente contact met je op om een afspraak te maken voor een gesprek.

2. Gesprek en onderzoek gemeente

Tijdens het gesprek op het gemeentehuis of bij je thuis wordt er door een consulent/deskundige van de gemeente onderzocht:

  • Waar de problemen in jouw situatie liggen
  • Wat er nodig is om deze problemen op te lossen

De gemeente bekijkt verder in hoeverre je zelfstandig bent en wat familie en naasten in je omgeving voor je kunnen betekenen.

3. Voorstel

Er wordt binnen 10 werkdagen een verslag gemaakt van het gesprek dat je rustig kunt teruglezen. Het gespreksverslag is het uitgangspunt voor de verdere stappen.

Uit het verslag blijkt bijvoorbeeld dat je onvoldoende zelfredzaam bent en dat je sociale netwerk niet voldoende in staat is om je te helpen.

In het verslag staat ook een voorstel. Dat voorstel bestaat uit het aanbieden van algemene voorzieningen, maatwerkvoorzieningen, vervoersvoorzieningen of een combinatie hiervan.

4. Besluit

Ben je het eens met het gespreksverslag en het voorstel?

Dan kun je deze vervolgens ondertekenen en terugsturen. Dit geldt als definitieve aanvraag voor hulp uit de Wmo.

De gemeente beslist vervolgens binnen twee weken of je voor bepaalde voorzieningen in aanmerking komt, wanneer deze worden verstrekt en in welke vorm.

5. Hulp en ondersteuning: in welke vorm?

Bij het aanvragen van hulp en ondersteuning hebben burgers meestal de keuze tussen een persoonsgebonden budget (pgb) of hulp in natura.

  • Bij hulp in natura krijgt de burger begeleiding en ondersteuning via instellingen en leveranciers waar de gemeente een afspraak mee heeft gemaakt.
  • Met een pgb ontvangt de inwoner een bepaald budget, waarmee hij/zij zelf hulp en/of zorg kan inkopen.


Een pgb of hulp in natura vanuit de Wmo is aan te vragen via het Wmo-loket van de gemeente. Voor hulp is het ook mogelijk de MEE-organisatie per regio te raadplegen.

Bezwaar maken

Ben je het niet eens met de beslissing van de gemeente betreffende je Wmo-aanvraag, bijvoorbeeld omdat je van mening bent dat de gemeente jouw situatie onvoldoende heeft onderzocht? Dan kun je bezwaar aantekenen.

Hieronder een voorbeeld van een aanvraag via de gemeente voor hulp vanuit de Wmo:

Rien heeft een scootmobiel nodig om zich nog zonder hulp te verplaatsen. Hij gaat naar het Wmo-loket van zijn gemeente die vervolgens beoordeelt na onderzoek dat Rien inderdaad een scootmobiel nodig heeft.

Hij kan zelf kiezen of hij een scootmobiel van de gemeente wil lenen, of dat hij – mits hij aan de voorwaarden voldoet – liever een budget ontvangt om zelf een scootmobiel te huren.

Voor een Wmo-aanvraag heb je recht op gratis cliëntondersteuning. Het hangt van de gemeente af of deze via MEE of op een andere manier geboden wordt. In principe mag de cliënt zelf aangeven welke organisatie of wie deze (voor hem/haar) gratis cliëntondersteuning gaat geven.

Welke Wmo-voorzieningen zijn er?

Mensen die gebruik maken van de Wmo krijgen hulp van de gemeente middels algemene voorzieningen, maatwerkvoorzieningen en vervoersvoorzieningen.

Algemene voorzieningen

Algemene voorzieningen zijn voorzieningen die binnen de gehele gemeente beschikbaar worden gesteld voor mensen die dat nodig hebben, zoals:

  • Een boodschappendienst.
  • Een maaltijdservice (bijvoorbeeld tafeltje-dekje).
  • Organiseren van activiteiten, bijvoorbeeld in een ontmoetingsruimte of buurthuis.
  • Maatschappelijke opvang en meldpunten, bijvoorbeeld in het geval van huiselijk geweld.
  • Personenalarmering

Maatwerkvoorzieningen

Maatwerkvoorzieningen zijn voorzieningen en hulpvormen die op de leefsituatie en gezondheid van de persoon zijn afgestemd, zoals:

  • Individuele begeleiding.
  • Huishoudelijke hulp: opruimen en schoonmaken (dit kan in sommige gemeenten een algemene voorziening zijn)
  • Aanbouw van de woning.
  • Aanpassingen in de woning, zoals een traplift, verbreding van deuren of het wegnemen van obstakels in de woning.
  • Toilet- en badkamer voorzieningen.
  • Antislip douche en een speciale douchezit.
  • Dagbesteding.

Vervoersvoorzieningen

Vervoersvoorzieningen worden verstrekt zodat burgers weer in staat worden gesteld om zich te verplaatsen en zo kunnen deelnemen aan de samenleving. Je kunt dan denken aan:

  • Wmo-vervoer per regiotaxi of rolstoeltaxi.
  • Aanpassing van de auto.
  • Een scootmobiel.
  • Een rolstoel.
  • Auto in bruikleen.
  • Vergoeding voor vervoer (per eigen auto).

Dit omvat ook zaken die indirect te maken hebben met de vervoersvoorziening, zoals:

  • Vergoeding voor bepaalde verzekeringen en onderhoud.
  • Medische begeleiding bij vervoer (indien noodzakelijk).
  • Oplaadkosten voor een elektrisch vervoersmiddel.
  • Een parkeerfaciliteit.
  • Een parkeerkaart voor gehandicapten.

Wanneer krijg je een Wmo-indicatie?

Om in aanmerking te komen voor een Wmo-indicatie, moet je voldoen aan bepaalde voorwaarden:

  1. Je verblijft rechtmatig in Nederland
  2. Je bent Nederlander, je hebt een verblijfsvergunning op asielgronden of je hebt een reguliere verblijfsvergunning
  3. Je bent woonachtig in de gemeente waarin je de aanvraag doet

Een maatwerk- of vervoersvoorziening wordt alleen na onderzoek door je gemeente aangeboden.

Verder wordt een Wmo-indicatie alleen toegekend als de verwachting is dat de voorziening voor langere periode noodzakelijk is. Als je tijdelijk in een rolstoel belandt, bijvoorbeeld vanwege een gebroken heup of been, heb je bijvoorbeeld geen recht op een traplift, verbreding van de deuren en het wegnemen van obstakels in de woning.

Soms heb je geen recht hebt op een voorziening vanuit de Wmo.

Een overzicht met voorbeelden van situaties waarin je wel of geen recht op een Wmo-indicatie:

Algemeen gebruikelijke voorzieningen

Voor voorzieningen die als algemeen gebruikelijk worden beschouwd, krijg je geen Wmo-indicatie. Dit zijn voorzieningen waarover je ook zou (kunnen) beschikken als er geen sprake is van een ziekte, handicap of andere beperking.

Dit zijn vaak voorzieningen en producten die:

  • In de reguliere verkoophandel verkrijgbaar zijn
  • Niet speciaal voor mensen met een beperking zijn bedoeld

Tot slot zijn algemeen gebruikelijke voorzieningen niet aanzienlijk duurder dan vergelijkbare producten die hetzelfde doel dienen.